Kαρχαρίας βρήκε τρόπο να αναπαραχθεί χωρίς ταίρι

 

ΚΑΜΠΕΡΑ. Χωρίς αρσενικό ταίρι αναπαρήχθη θηλυκός καρχαρίας σε ενυδρείο του Κουίνσλαντ στην Αυστραλία, αφού χωρίστηκε από το αρσενικό.

Πρόκειται για το πρώτο καταγεγραμμένο κρούσμα αλλαγής από σεξουαλική σε «ασεξουαλική» αναπαραγωγή σε καρχαρία και το τρίτο κρούσμα μεταξύ σπονδυλωτών ειδών.

Ο καρχαρίας-λεοπάρδαλη, με όνομα Λεόνι, πιάστηκε το 1999 και τοποθετήθηκε σε ενυδρείο με αρσενικό το 2006. Οι καρχαρίες-λεοπαρδάλεις είναι επίσης γνωστοί ως καρχαρίες-ζέβρες.

Η Λεόνι άρχισε να γεννάει αυγά το 2008 και παρήγαγε πολλές γενιές βιώσιμων και αναπαραγωγικά ικανών μικρών, προτού χωριστεί από το ταίρι της, το 2012, καθώς το ενυδρείο της Τάουνσβιλ αποφάσισε να περιορίσει το αναπαραγωγικό του πρόγραμμα.

Η γέννηση των αυγών

Ενα από τα παιδιά της Λεόνι, η θηλυκή Λόλι, είχε μοιραστεί το ενυδρείο με τη μητέρα της από το 2013. Η Λόλι δεν είχε βρεθεί σε ενυδρείο με αρσενικό καρχαρία, αφότου ενηλικιώθηκε. Το 2014, όμως, η Λεόνι και η Λόλι γέννησαν και οι δύο αυγά. Σύμφωνα με τη δρα Κριστίν Ντάτζον, υδροβιολόγο στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, η οποία μελέτησε τους δύο καρχαρίες, η γέννηση αυγών χωρίς την παρουσία αρσενικού δεν είναι από μόνη της ιδιαίτερα περίεργη.

«Οπως και στα κοτόπουλα, οι καρχαρίες γεννούν αυγά, εάν οι συνθήκες γι’ αυτό είναι κατάλληλες και ανεξαρτήτως από το εάν τα αυγά είναι γόνιμα ή μη», λέει η δρ Ντάτζον.

Το προσωπικό του ενυδρείου, όμως, παρατήρησε ότι κάποια από τα αυγά της Λεόνι περιείχαν έμβρυα. Οι επιστήμονες προσπάθησαν να κάνουν τα αυγά να εκκολαφθούν σε ειδικό μηχάνημα, χωρίς ωστόσο να το επιτύχουν.

Τον επόμενο χρόνο, και οι δύο καρχαρίες γέννησαν αυγά που περιείχαν έμβρυα. Πέντε καρχαριάκια γεννήθηκαν από τα αυγά αυτά, δύο από τα οποία, η Κλίο και η Κίτκατ, παρέμειναν στο ίδιο ενυδρείο με τους θηλυκούς γονείς τους.

Η γενετική μελέτη των νεογνών έδειξε ότι τα έμβρυα ήταν αποτέλεσμα ασεξουαλικής αναπαραγωγής, χωρίς σπέρμα. Οι θηλυκοί καρχαρίες έχουν, άλλωστε, τη δυνατότητα να αποθηκεύουν σπέρμα αρσενικών για χρονική περίοδο τεσσάρων ετών.

Παρότι η αναπαραγωγή θηλυκών καρχαριών οι οποίοι ουδέποτε έχουν βρεθεί με αρσενικά, όπως η Λόλι, δεν είναι πρωτοφανής, η περίπτωση της Λεόνι είναι μοναδική.

«Η ασεξουαλική αναπαραγωγή στην ενηλικίωση έχει καταγραφεί σε καρχαρίες, σαλάχια και ερπετά. Η Λεόνι, όμως, είναι η πρώτη που πέτυχε την αλλαγή από σεξουαλική σε ασεξουαλική αναπαραγωγή. Τα μικρά της δεν είναι κλώνοι της. Διαθέτουν το ήμισυ του γενετικού της υλικού», λέει η δρ Ντάτζον.

Εξελικτική προσπάθεια

Οι βιολόγοι του ενυδρείου δεν είναι σίγουροι ποιος παράγοντας οδήγησε στην αλλαγή αυτή, αν και εκτιμούν ότι αυτή οφείλεται σε βραχυπρόθεσμη εξελικτική προσπάθεια επέκτασης της γονιμότητας του θηλυκού, λόγω έλλειψης αρσενικών.

Η δρ Ντάτζον σκοπεύει τώρα να παρακολουθήσει τις αναπαραγωγικές συνήθειες των Κλίο και Κίτκατ όταν ενηλικιωθούν, στα επτά τους χρόνια.

 

Πηγή: Reuters, kathimerini.gr